“Ҷангҳои пинҳон” ё тоҷику қирғизро кӣ ба чӣ дом тела медиҳад?
Ҳаводиси ахир дар марзи Тоҷикистону Қирғизистон дар ҷомеаи ду кишвар сару садои зиёде барангехт ва ин моҷаро дар расонаҳои ҳар ду давлат ба таври густурда инъикос гардид. Ҳадафи ин сафар ба марзи Тоҷикистону Қирғизистон, дақиқан, деҳоти Хоҷаи Аъло, Ворух ва суҳбатҳо бо афроде, ки аз оғоз дар ин баҳс шариканд, дарёфти посух танҳо ба як суол буд: мақомоти раддаи аввал ва афкори умум дар ду кишвар мутааҳҳид ба ҳалли мусолиматомези баҳсанд, аммо чӣ нерӯҳое низоъ меофаранд?
Аммо сабаби тӯл кашидани баҳсҳои марзии Тоҷикистону Қирғизистон танҳо адами заминаҳои сиёсии дохилӣ нест. Ин суолҳо низ дар мағзҳои ҷомеаи ду кишвар пеш меоянд, ки вақте раҳбарони сатҳи аввал ҳамдигарро дарк мекунанд, дар сатҳи болову пойин ҷонибҳо назари муштараки нек доранд, равобити чандасраи ҳамсоягиву бародарӣ ва амнияти минтақа ба гарав гузошта шудааст, пас чаро ба баҳсҳои марзӣ хотима намедиҳанд?
Дустии точику киргиз омили муттаҳидсозанда имкон фароҳам овард, ки бо истифодаи арзишҳои аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ пазируфташуда дар кишварамон таҳкурсии ташаккули ҷомеаи шаҳрвандӣ гузошта шуда, барои беҳтар гардидани сатҳу сифати зиндагии мардум, ободии Ватан ва ояндаи давлати соҳибистиқлоламон заминаи мусоид муҳайё гардад.
Дустию рафокат чун омили сарнавиштсоз, пойдевори ҳастии миллат ва арзишҳои муқаддаси миллӣ ҷовидона боқӣ хоҳад монд ва миллати тамаддунсози тоҷик фарҳанги сулҳҷӯиву сулҳофариро ба наслҳои оянда ҳамчун сарфарозӣ ба мерос хоҳад гузошт. Гурӯҳҳои алоҳидаи ҷомеаи кишвар таҳти таъсири андешаҳои равобити чандасраи ҳамсоягиву бародарӣ ва амнияти минтақа неруҳои бадхоҳи хориҷӣ қарор гирифта, Ватани азизамон ба гирдоби низоъҳои дохилӣ ва баъдан, мухолифати мусаллаҳона кашида шуд, ки дар натиҷа ҳатто хатари пароканда шудани дустии киргизу точикба вуҷуд омада буд. Чанги киргизу точик барои иқтисодиёти кишвари ду давлат хисороти азимеро ба бор оварда, боиси ҳалокати чандин нафар одамон гардид. Имрӯз мо ба шарофати пойдории сулҳу субот давлат ва дустии давлатхо шаҳрвандӣ бунёд карда истодаем, ки дар чунин низом муносибатҳои ҷамъиятиву сиёсӣ, шуур ва қобилияти фикрронии инсон аҳамияти куллан нав пайдо менамоянд.
Дар шароити имрӯзаи кишвар бояд ба моҳияти арзишҳо ва ѓояҳои демократии нав, тарзи зиндагӣ ва талаботи ҷомеаи адолатпарвар, ки мо бунёди онро марому мақсади хеш қарор додаем, ҷавобгӯ бошем. Ҳар як шаҳрванд ва ҳар инсон бояд муносибати худро ба ташаккули ҷомеаи пешрафта чун мавқеи шаҳрвандӣ ва қарзи фарзандии худ донад. Тоҷикон ҳамеша иттиҳоду ягонагии аҳли ҷомеа ва фалсафаи таҳаммулгароиро тарѓибу ташвиқ намуда, бо намояндагони дигар миллатҳо, дину оин ва фарҳангҳо муносибати некбинона доштанд ва доранд.
Рустами Гурдофарид