Терроризмнинг ватани йуқ
Ҳозирги даврхалқаро муносибатлардаҳамма масъаларнинг глобал(умумжаҳоний)лашувлашувибилан характерланади. Яънидунёда вужудга келаётган ҳар қандай ўзгаришлар турли матбуот воситалари орқали ёки интернет тармоғи биланҳар бирминтақа, давлатга тезда етиб келади. Прогрессив аҳамиятга эга бўлгантарихий тақдирсозвоқеалар,инқилобий туб ўзгаришлар, технологикянгиликлар, янсоният келажак тараққиётини юқори ривожланиш даражасида таминлайдиган йўналишлар,одамлар турмуш шароитини такомиллаштирадиган бошламалар ва бошқа ижобийтадбирлар ҳар қандай оилани, ҳар бир комил инсонни қувонтиради ва эжодкор мутахассислар, хаваскор кадрларни ташаббускорлик, ташкилотчилик, тарғиботчилик ва ташвиқотчилик, бунёдкорлик ишларига йўналтиради.
Аммо тарих ҳаётмактаби бўлиб, бу ижобий аҳамиятга эга бўлган ўзгаришлар билан бирга инсоният тарихий ривожланишигакатта зарар келтирадиган, кутилмаган шароитдагуноҳсиз одамларнинг ўлимига, катта хажмдаги моддийюқотишни ташкил қилиб вайроналарга олиб борадиган ходисалар, масалан терроризм, экстремизм, гиёҳвандлик, одам сотиш, халқаро терроризм ва шунга ўхшаш қотилликларлар махсус тайёргарлк кўрган одамлар томонидан ташкил этиладики, булар ҳаммамлакатимиз аҳолисининг турли категорияларига, кўпчилик ҳолатларда ёшларга тез таъсир қилиб, уларнинг ҳам мана шу заррали йўллар сари онгли ва онгсиз ҳолатларда қўшилиб кетишига олиб келади.
Мана шундай ҳаракатлардан бири бугунги кунда Эрон Ислом Республикаси раҳбарияти тутаётган й¢л б¢либ, турли к¢ринишдажаҳондагитеррористик ташкилотларни қувватлаб келмоқда,Ислом уйғоний партиси террористик-экстремистикташкилоти Тожикистонда, МДҳ, Евроазия ва бошқалар томонидан террористик ташкилот деб эълон қилинган б¢лсада, уни ЭИР қуллаб, маблағ билан таъминлаб келмоқда, ҳаттоИслом Инқилоби ҳимояси Корпуси ҳам (КСИР) террористларга ёрдам бергани учун к¢п давлатларда террористик ташкилот деб эълон қилинди.
Ҳамсоя Эрон ҳукумати бундан хулоса чикармасдан террористларга маблағ билан (миллионлаб) ёрдам бермоқда. Терроризм ва экстремизм охирги матбуот маводлари ва тарихий тадқиқотлар натижасига кўра ХХ1 асрнинг энг хавфли ходисасига, дахшатли қон тўкиш манзарасига айланиб қолди ва бу мудҳиш амалиётни ХХ1 аср вабоси деб аташ мумкин. Охирги матбуотматериалларини ўрганиш ва таҳлил қилиш натижасида шундай хулосага келиш мумкинки, бу юқумли ҳаракатлар океандан наридагиҳарбийлашган номига демократик давлат ҳисобланган минтақа ваайрим ғарб мамлакатлари, ислом экстремизмини қабул қилган араб мамлакатларининг дунёни ўз қулида мана шу хавфли методлар билан ушлаб туриш ва бошқаришнинг бир қўринишидир.
Бугунги кунда ЭИР тутаётган бу ҳавфли сиёсатдир. Улар, номини айтишга ҳам хазар қиламан ўз адолатсиз ҳаром мақсадларини амалга ошириш учун юз минглар доллар(евро ва бошқа) сарф қиладию миллионлаб-миллиардлаб қонли маблағларни қўлга киритадилар.
Ажойиблиги шундаки, мана шу қонли йўл ҳисобланган терроризм ва экстремизмниҳамиша гуллаб яшнаётган жаннатмакон она-Ватанимизда ҳам аҳолининг айрим категориялари ҳалол меҳнат қилиш билан яшашни ҳохламайдиган билиб-билмасдан қўллаб қувватлайди, кўпчилик ҳолатларда яширин вазиятда фаъол иштирок этиб келади. Чунки, бу ХХ1 аср вабоси ҳисобланган терроризм ва экстремизм ташкилотчилари-ташаббускорлари турли йўл ва методлар билан аҳолининг маърифати паст бўлган, саводи кам бўлган, фақат ўзининг вақтинча тақдирини«жаннат»датасвир қиладиган шахсларниёлғон ваъдалар, келажакда тўланадиганпул маблағлари(гўёки келажакда фарзандлари ва авлодларига ҳам тўланиб келади деган ёлғон ташвиқотлар) эвазига ёллаб, ўз она-Ватанига, фарзандлари, ота-онаси, авлодларигақарши қўйиб, террористлар ўз қабиқ мақсадларини амалга ошириб келмоқда.
Инсоният тарихи бир неча марта бу қонли террористик ҳодисалар мисолида дунё тарихида одамларга катта моддий ва маънавий зарарлар келтирганини исботлаган. Бунга қўшни Афғонистон, Покистон, Эрон, Ироқ, Сурия, араб мамлакатлари, Африка минтақасидаги террористик ҳодисалар, АҚШ, Франсия, Англия ва бошқа мамлакатлапдагитеррористик актлар мисол бўла олади. Ёки ХХ асрнинг 90-йилларидаги Тожикистондаги сиёсий қонли воқеалар, 1992-1997 йиллардаги террористик одам ўлдиришлар, 1998, 2015 йилдаги Тожикистонда қонуний ҳукуматни тўнтаришга уринишлар ва бошқа мисоллар аллақачон дунёнинг тинчликсевар, ошойишталик ҳаёт кечирувчиларини ҳохлайдиган катта қисмининиг ғазабига учраб келмоқда.
Аммо бундай инсоният тараққиётига катта зарар келтирадиган терроризм ва экстремистик даҳшатлар такрорланиб туради. Аммо ўз туғилган манзили, она-Ватани, ота-онаси, авлодлари муқаддас ҳисобланганлар учун тинимсиз бундай қонтўкишга қарши курашиш ҳар бир ҳақиқий инсоннинг энг асосий вазифаси бўлиб қолиши бўлиб қолиши керак.
Тадқиқотлар кўрсатадики, одамлар кўпроқ йиғиладиган жойларда терроризм ва экстремизм эмиссарлари ўзларининг ташқи ҳомийлари ёрдамида яширин ташвиқот ишларини олиб боради, бундан эҳтиёт бўлишимиз, агар сезиб қолсак ўша минтақага яқин бўлган ҳуқуққи ҳимоя қилиш мақоматларига ёки ишонч телефонлари орқали хабар қилишни эсдан чиқармаслик зарур ва бу кичкина хабарингиз биланўз уйингизни, минтақа, маҳаллангизни, Ватанингизниқонли даҳшатдан сақлаб қоласиз. Бу терроризм ва экстремизмни ташвиқот қилиб, амалга оширувчиларнинг умри қиска, хатман қонун олдида жавобгарликка тортилади, бундан бошқа йўл йўқ, шунинг учунтерроризм ва экстремизмнинг зарарини аҳоли, ёшлар ўртасида ташвиқот қилиш ҳам яхши натижаларга олиб келади.
Бутерроризм ва экстремизм эмиссарлари (тарафдорлари) тарғиботидан жуда эҳтиё бўлинг, масалан, улар (ҳаромлар) кам саводли –кам маърифатли одамларни тезда ёллайди, жуда ширин аммо ёлғон сўзлар билан алдайди, 2-3 мартаучрашувлар ташкил қилиб ёлғон ваъдалар беради, кейин бир неча марта турли яширин жойларда пулсиз зиёфатлар ташкил этиб, кам-кам маблағлар бериб, бу одамларни ўзларининг яширин жамиятлари- Жундуллоҳ, Ансоруллоҳ, озод жамият, Тожикистон Ислом ўйғониш партияси, Ҳизби ул-Таҳрир, салафия, ваҳҳобизм,Туркистон ислом ҳаракати, Ўзбекистон ислом ҳаракати ва бошқалар (ҳозирги кундамамлакатимизда бундай терроризм ва экстремизм ташкилотлари сони ортиқ бўлиб, турли номлар билан аталади) сафига яширин қабул қилади ва қасам-баяд қабул қилдиради.
Нотўгри тушунтиришлар билан ёшлар онгини заҳарлайди, шунинг учун ҳам Х1Х асрнинг буюк ҳуқуқшунос олими Карл Маркс «дининсон учун афюн» деган эди, шунки террористик ақидалар билан одамлани афюн, гиёҳвандларга айлантириб қўярди. Гўё исломни ҳимоя қилувчилар учун маблағ тўплаймиз, уларнинг авлодлари, бола-чақаларига ёрдамлашамиз шиори билан ҳаракат қилиб, ўз мақсадларини амалга оширадилар.Бундай ёлғон ваъдаларга ишонмасдан, ҳар бир воқеага онгли муносибатда бўлиш, хушёрликни қўлдан бермаслик, ҳар бир нарсага бепарво бўлмаслик давр талабидир. Ўшандаватаннинг ҳақиқий жонкуяр фарзанди бўлиб қолишимиз мумкин.
Ислом дини ҳеч қачон ҳимояга зор эмас, фақат ислом дини асосларини яхшилаб ўрганиб, ундан жамият келажаги учун тўғри фойдаланиш зарур. Худо якаю ягонадир, шунинг учун ҳам ислом дин ива худои толони ҳимоя қилувчи ҳеч қандай сиёсий партия зарур эмас. Шунингдек ¢лкамизда Ислом уйғониш Партияси ҳам, яъни унингтерроризм ва экстремизм йўналишидаги фаолияти ҳаммага маълумдир.ИуП таъминловчиси Эрон (КСИР) давлатидир. Эрон КСИР ташкилоти ва Теҳрон, Гургон,,Кум, Карадж шаҳарларида диверсион лагерлар амал қилади, Кум ва Гургон давлат ислом мадрасаларида Тр гатеррористларни тайёрлаб келмоқда. Булар Афғонистон ва Покистондаги ҳарбий лагерларда таълим олиб қайтмоқда. Уларнинг «Паём.нет», «Востокньюс», «Озодандешон», «Кимиеи Саодат», «Ахбор.ком» сайтлари ҳамТР олий Суди томонидан террористик, экстремистик ташкилотлар деб эълон қилинган. Бу фаолиятник¢пчилик давлатлар, АҚ ҳам террористик деб эълон қилди, аммо ЭИР ¢з терроритстик сиёсатидан қайтмаяпти. Вақт келади бунинг сиёсий раҳбарлари, аъзолари ва гумашталари қонун олдида жавоб бериши шарт ва зарурдир. Буни охирги матбуотматериалларифош қилиб, аҳолига етказди.
Аммо ислом дини дунёдаги ҳамма динлар қатори яхшилик, ободкорлик, яратувчилик, ҳалол меҳнат қилиш, ошойишталик, ҳеч бир кишига зарар етказмасликни, ўза ёрдам, дунё одамларининг бир бирига бародорлиги, баробарлиги, ҳамкорлиги, меҳрибонлиги каби ғояларни тарғиб ва ташвиқотқилиб келади. Умуман бу тўғрида халқимиз ва жаҳоннинг буюк мутафаккирлари, олимлари, шоирлари, ёзувчилдари ва меҳнаткаш қаҳрамонларимиз, маорифпарварлар жуда фойдали фикр мулоҳозаларни бирдирганки, булар қадимий халқимиз тарихида олтин хазина ҳисобланади.
Шу мақсадда мустақил Тожикистон Жумҳуриятимизнинг ҳар бир ҳақиқий фуқаросининг асосий мақсадитерроризм ва экстремизмни тарғиб қилувчиларни фош қилиш, бу даҳшатлиҳаракатларга қарши курашиш давр талаби ва давлатимиз сиёсатидир. Бу қонунга карши ҳаракатлар, партиялар дунё давлатларининг кўпчилигида, шу жумладан МДҲ(СНГ), ШОС давлатлари томонидан ноқонуний эълон қилиниб, унга қарши кураш олиб боради. Бунга мисол 2017 йил 30 ноябр -1 декабр кунларида Белоруссиянинг Минск шаҳридаги ОДКБ-КҲШД –Коллекти Хавфсизлик шартномаси ташкилоти давлатлари бир овоздан қабул қилган 20 дар онтиқ қарорлар ва ҳужжатлар ичидатерроризм ва экстремизмга қарши курашни асосий масала ҳисоблаб муҳим ҳужжатлар қабул қилди ва бу масала ШОС-Шанхай ҳамкорлик ташкилотигааъзо-давлатлар раҳбарларининг Сочи(РФ) кенгашида ҳам таҳлил қилиниб зарур қарор қабул қилинди. Бу масалага бағишлаб Тинчлик ва миллий келишув Асосчиси-миллат Пешвоси, Тожикистон Жумҳурияти Президенти, мўҳтарам Эмомали Раҳмон таҳлилли чиқиш қилиб, жаҳон ҳамжамоатини бу хавфли падида терроризм ва экстремизмга қарши беомод курашга чақирдни. Бирлашган миллатлар ташкилоти ҳамтерроризм ва экстремизмни энг хавфли жараён деб ҳисобламоқда. Хулоса, терроризм ва экстремизм ХХ1 аср вабосидир, бунга қарши курашиб, ундан эҳтиёт бўлиш замон талабидир.
Эрон (ЭИР) давлати раҳбарияти ҳамт¢ғри хулоса чиқариб, терроритик ва экстремистик ташкилотлардан қ¢л тортиб, аҳолисининг яхши яшаши биланмашғул б¢лади деган миддамиз. Аммо Тожикистондаги қонуний ҳукуматга қарши ҳамма экстремистик ташкилотлар -Жундуллоҳ, Ансоруллоҳ, озод жамият, Ислом ўйғониш партияси, Ҳизби ул-Таҳрир, салафия, ваҳҳобизм,Туркистон ислом ҳаракати, Ўзбекистон ислом ҳаракати ва бошқалар ЭИР да яшайди ва ¢ша давлат томонидан таъминланиб келмоқда.
Эркаев Сафар Абдулхайрович-академик Б.Ғафуров номли ХДУ дотсенти