1

Донишгоҳи азим ва пуриқтидори Тоҷикистон

Кохи мӯҳташами илму ирфон

Маскани илму маърифат ва маъвои хирад

БАРНОМАИ ФУЛБРАЙТ БАРОИ ДОНИШҶӮЁНИ ХОРИҶӢ (СОЛИ ТАҲСИЛИ 2016–2017)

Барномаи Фулбрайт барои донишҷӯёни хориҷӣ ба донишҷуён ва мутахасисони ҷавон барои гирифтани дараҷаимагистр дар донишгоҳҳои Амрико дар соли таҳсили 2016-2017 шароит фароҳам меоварад.
муфаcсалтар >>
Аз назар гузарониданд:706 нафар


ДАР ЗЕРИ НИҚОБИ ДИНИ ИСЛОМ

    Зуҳури дини ислом, ки пасон сабаби ташкили давлати муттаҳидаи арабҳо, - Хилофати Араб (622-1258) гардид, дар такдиру сарнавишти бисёр халқҳои Шарқ, аз ҷумла тоҷикон накши муҳим бозид. Ислом, ки ба маънӣ-итоат, тавозӯъ, фармонбардорӣ аст, яке аз динҳои яктопарастии ҷаҳонӣ буда, дар асри VII дар нимҷазираи Арабистон дар муҳити қабилаҳои араб пайдо шудааст. Асосгузори он Муҳаммад ибни Абдуллоҳ (570-632), яъне Муҳаммад пайгамбар шуморида мешавад. Азбаски дар исломи ибтидой гояҳои иҷтимоии бародарӣ, баробарӣ, накӯкорӣ, адолатпарварӣ, шафқату эҳтиром ба якдигар таргибу талқин шуда, зулму тааддӣ, риёкорӣ, дурӯғгӯӣ, ришвахӯрӣ зери тозиёнаи танкид афтида буд, мардуми нимҷазираи Арабистон ва баъдтар қавмҳои эронй хам онро писандида қабул карданд. Манбаъҳои гоявии ислом, қабл аз ҳама дини яҳудй, масеҳй, динҳои қадимаи қабилаҳои араб, зардуштия ва монавия мебошад. Асоси таълимоти дини исломро китоби «Қуръон» ташкил медиҳад. «Қуръон» аз 114 сура (боб) иборат буда, барои мусулмонон китоби муқаддас маҳсуб шуда, пояи асосии дини ислом аст.
муфаcсалтар >>
Аз назар гузарониданд:253 нафар


ШУКРИ СУЛҲУ ОСОИШТАГӢ НАМОЕМ

Терроризм – чӣ калимаи даҳшатнок. Ин мафҳум дар шуури мо аз охирҳои асри ХХ мустаҳкам ҷой гирифтааст. Инсоният ду ҷанги шадиди ҷаҳониро аз сар гузаронд,  ки ҷамъоҷамъ дар муҳорибаҳои он зиёда аз 60 миллион одамон ҳалок гардиданд.   Лекин он терроризме, ки ҳоло дар ҷаҳон пахн шуда истодааст, аз ин ҷангҳо беш ба инсоният зарар оварда истодааст, зеро ки он сарҳад надорад, душман аён нест ва мо намедонем, ки аз кадом тараф  ба мо зарба расонида мешавад.  Маҳз терроризм буд, ки солҳои охир тамоми инсоният  дар тарс мебошад, зеро ки он глобализатсияе, ки инсоният солҳои охир ба он ноил гардид, ба  зери хатар гузошт. Ҳоло кам одамон мехоҳанд ба хориҷи кишвар саёҳат кунанд.
муфаcсалтар >>
Аз назар гузарониданд:222 нафар


МО БАР ОНЕМ, КИ ИСЛОМ САЛОМАТ БОШАД

Сохтори сиёсии ҷомеаи ҷаҳонии муосирро бидуни ҳизбҳои  сиёсӣ, иттиҳодияҳои мухталифи ҷамъиятӣ ва созмонҳои иҷтимоӣ тасаввур кардан имкон надорад.  Онҳо аз ҷумлаи унсурҳои муҳими  инкишофи ҷомеаи мутамаддин буда,  дар низоми муносибатҳои байниҳамдигарии давлат ва ҷомеаи шаҳрвандӣ мақом ва нақши пешбарро соҳибанд.  Ҳизбҳои  сиёсӣ ва иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ,  ҳамчун яке аз унсурҳои асосии сохтори сиёсии ҳамагуна ҷомеа, то дараҷае сатҳи тараққиёти онро муайян мекунанд, навъи муҳими зуҳуру риояи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва ҳимояи манфиату талаботи инсон аст. Бидуни онҳо дар ҷамъият демократия, озодии фикр, адолат, озодии ҳуқуқ имконнопазир аст.
муфаcсалтар >>
Аз назар гузарониданд:230 нафар


ҶОМЕАИ ОРОМУ ОСУДА КАФИЛИ РУШДИ ДАВЛАТ

Таърих гувоҳ аст, ки мардуми меҳнатдӯсту ободкори тоҷик аз қадимулайём баҳри рӯзгори тинҷу осоишта ва шукуфоии миллати хеш ҷаҳду талош меварзиданд. Сад афсӯс, ки солҳои охир фаъолияти террористиву экстремистии созмонҳо ва ҳизбу ҳаркатҳои гуногун ба некӯаҳволӣ ва зиндагии ободу осоиштаи мардуми тоҷик, вазъияти иҷтимоию сиёсии Тоҷикистони азизу ободамон таъсири манфии худро мерасонад.
Терроризм ва экстремизм ду мафҳуми ба ҳам алоқаманданд, ки имрӯз вирди забони мардум гардида, ҳамаро ба таҳлука овардаанд. Истилоҳи «терроризм» аз калимаи лотинӣ манбаъ гирифта, маънояш «тарс, ваҳму ҳарос» ва маънии калимаи «экстремизм» «тундравӣ, аз андоза гузаштан»-ро ифода менамояд. Ҳадафи асосии намояндагони ин ду равия ба ҳолати тарсу ваҳшат ва ноумедӣ гирифтор намудани ҷомеаи тинҷу осуда аст.
Экстремизм ҳам ба соҳаи шуур, психология, рафтор ва ғояҳои ҷамъиятӣ ва ҳам ба муносибатҳои байни гурӯҳҳои иҷтимоӣ (экстремизми иҷтимоӣ), этносҳо (экстремизми этникӣ), давлатҳо (экстремизми сиёсӣ), равияҳо (экстремизми динӣ) таъсири манфӣ мерасонад.
Терроризм ба шавқу ҳавасҳои ҳаётан муҳими шахсият, ҷамъият ва давлат таҳдид менамояд. Ба ибораи Президенти кишвар, Ҷаноби олӣ, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон «Имрӯз терроризм беш аз пеш хусусияти фаромиллӣ ва глобалӣ касб мекунад. Он дар минтақаҳои том ва умуман ҷаҳон доман паҳн карда, хатари бузурги иҷтимоӣ дорад ва барои амнияти давлатҳои алоҳида ва минтақаҳо воқеан таҳдид эҷод менамояд».
Мувофиқи маълумотҳои коршиносон имрӯз дар ҷаҳон тақрибан 500 созмонҳои террористии пинҳонкор амал менамоянд ва ҳамасола дар мамлакатҳои Аврупо, Амрико, Африқо ва давлатҳои Осиёи Марказӣ амалҳои даҳшатноки террористӣ ба вуқӯъ мепайванданд.
Тарбияи фарзанд, мафкураҳои диниву ахлоқии вай аз оила сарчашма гирифта, минбаъд дар мактабу ҷомеа рушду нумӯъ меёбад. Дар ниҳоди фарзанд ҷой додани ғояҳои ахлоқӣ – маънавӣ, хештаншиносиву худогоҳии миллӣ, ватандӯстиву инсонгароӣ ба оила вобаста аст ва ҳар як оила, ҳар як иштирокчии раванди тарбия метавонад дар ин ҷода роҳу равиши хос, низоми махсуси худро дошта бошад.
Оила ҳамчун гурӯҳи хурди ҷамъиятӣ офаранда ва бахшандаи ҳаёт, бақои ҷомеа ба ҳисоб меравад. Дар оила ҳамаи ақоид, ҳиссиёт ва одатҳои нахустине заминагузорӣ мешаванд, ки онҳо дар ташаккулёбии минбаъдаи тамоми маънавиёти шахсияти фарзанд замина мегузорад.
Оилаи имрӯзаи ҷомеаи демократии мо табиатан аз нигоҳи диду фаросат, тафаккуру маънавиёт фарқ мекунад. Тавассути болоравии босуръати илму техника тибқи матбуоти даврӣ, садо ва симо сатҳи тарбияи оилавӣ хеле боло рафта истодааст. Волидайн имрӯз на танҳо масъулияти таълиму тарбияи фарзандро ба зима доранд, балки ҳидоят намудани фарзанд ба роҳи нек, интихоби касби мувофиқ, пешгирӣ ва ҳифз намудани фарзанд   аз шомилшавӣ ба ҳизбу ҳаракатҳои гуногун яке аз вазифаҳои муҳиму  аввалиндараҷаи волидон ба шумор меравад. Волидон дар саргаҳи ташаккули андешаву идрок ва рушди ҷаҳонбинии кӯдак қарор доранд ва муносибати худро ба олами атроф, нахуст аз дидгоҳи падару модар муайян менамоянд.
Барои таъмини зиндагии орому осоишта ва ояндаи неку дурахшони фарзанд падару модар бояд ҳамеша оид ба аҳамияти донишомӯзӣ ва гирифтани маълумот бо фарзандон сӯҳбат намоянд, рафти таҳсили онҳоро назорат намоянд. Волидон бояд бо мактабу муаллимон алоқаву ҳамкории доимӣ дошта, дар бораи рафтору кирдор,  хониши фарзанд бо муаллимон сӯҳбат намоянд, доираи дӯстону рафиқони фарзандонашонро хуб шиносанд, аз нақшаҳои  баъдидарсии фарзандонашон пурсон шаванд.
Мушоҳидаҳои солҳои охир нишон медиҳанд, ки падару модарон дар самти таълиму тарбияи фарзанд эътибори ҷиддӣ надода, онро вазифаи мактабу дигар тадрисгоҳҳо медонанд. Бехабар аз он, ки дар таълиму тарбияи фарзанд се омили муҳим: оила, мактаб ва ҷамъият нақши муҳим мебозад. Ин се чиз бидуни якдигар маъние надошта, яке дигареро пурра месозад. Шояд аз ин сабаб бештари наврасону ҷавононе, ки аз назорати волидон дур гаштаанд, фарогири ғояҳои мафкуравӣ гардида, бехабар аз онанд, ки ояндаи худро зери таҳдид мегузоранд.
Падару модарон, умуман, аҳли ҷамъият бояд хуб донанд, ки пешгирии терроризм ва экстремизм вазифаи танҳо давлат набуда, он вазифаи аввалиндараҷаи ҷамъияти инсонист.     
  Сиёсати кунунии давлатро имрӯз ҳимояи ҳуқуқу озодиҳои инсон, ошкоркунӣ, пешгирӣ ва роҳ надодан ба амалҳои террористиву экстремистӣ ташкил медиҳад. Дар ин радиф мо ҷавонон набояд, ки нисбати ҳамагуна ҳамлаҳои мафкуравию пасипардагӣ бетараф бошем, балки барои равнақу ривоҷи тамоми соҳаҳои иқтисодиёту иҷтимоиёт, илму фарҳанг, адабу маърифат чун табақаи нерӯманди ҷомеа, баҳри ободиву шукуфоии миллати абарқудрати  тоҷик  ҷонбозию талош варзем.
Имрӯз, ки Тоҷикистони азизамон дар айни шукуфоист, нагузорем, ки зиндагии тинҷу осудаи мардумро амалҳои ношоистаи террористону экстремистон вайрон созаду, ояндаи фарзандонамон зери хатар бимонад.
муфаcсалтар >>

Аз назар гузарониданд:235 нафар


ИҚДОМИ ХУБ ВА НАТИҶАБАХШ

Тайи солҳо ва рӯзҳои охир аз ҳаргӯшаву канори мамлакат садоҳои зиёде оид ба ақидаҳо ва фаъолияти норавшани ҲНИТ ба мушоҳида расида истодааст, ки дар саҳифаҳои маҷаллаҳову рӯзномаҳои гуногун ва сомонаҳои ннтишор шуда буданд. Лек ташаббус ва иқдоми неки Мавлонов А.В., ки мақсади аз фаъолият боздоштани ҳизби сиёсии динӣ дар Тоҷикистон ба ном исломиро дорад, на танҳо ман, балки бисёре аз мардуми кишвар пурраҷонибдорӣ мекунанд.
Зеро дар ҳамаи давру замонҳо ислом ба гурӯҳ, қисм ё худ ҳизбе, ки тафриқандозиро миёни мардум эҷод менамояд, ниёзманд набуд ва нахоҳад монд. Таҷрибаҳо нишон медиҳанд, ки дар кадом давлату миллате, ки ҳизби сиёсии динӣ мавҷуд бошад дар он ҷоно оромию тарсу ваҳшоният ва куштору ҳодисаҳои хатарнок хуруҷ дорад. Аз ин рӯ ин ташаббус шоистаи дастгирӣ мебошад.
Зеро ба андешаи мо аз фаъолият мондани ҲНИТ бисёре аз ҳам дигар нофаҳмӣ, тафриқа андозӣ ва калави дагар дидани ҷавонон аз ҳизбу ҳаракатҳои экстремистиву террористиро низ метавонад боз дорад. Ё мисоли дигар, он ки дар ҳаёти фаъолияташ чӣ кори манфиатбореро анҷомдод? Ин ҳама саволҳои беҷавоби кӯчактарине мебошад, ки худ хонандаро ризо хоҳад кард. Бидуни ин ҳизб ҳам ҳама мардуми тоҷик мусулмонанд ва ниёз ба ҳизби исломӣ надоранд.
Шукрона барои мардуми тоҷик ҳамаи шароитҳо барои таҳсил, истироҳат, зисту зиндагонӣ ва кору фаъолият фаровон аст.Вале, ташкилкардани ҳизб бо номи «Наҳзати ислом» магар дуруст аст? Зеро ки исломин маданият, ибодат, гузаронидани расму оин, рукнҳои динӣ ва ҳаёти инсониро тарғибу ташвиқ менамояд. Барои намозгузорони мамлакат масчидҳои ҷомеъ ва марказӣ дари худро боз намудааст то ки мардум ибодат кунанд. Ё тарҷимаю тафсири китоби муқаддаси Қуръони карим ба забони тоҷикӣ, эълон гардидани бузургдошти Имоми Аъзам, бозгардидани муассисаҳои таълимии қонунии исломӣ ва даҳҳои дигар чорабиниҳо аз таваҷҷӯҳи асосӣ ба шумор рафта, дониши динию дунявии шаҳрвандонро сол аз сол қавитар ва огоҳтар менамояд.
Шояд савияи дониши мо то имрӯз намерасид вале имрӯз ҷаҳонбинӣ, сатҳи маърифат ва муносибат бо дин дигар шудааст. Манзур аз гуфтаҳои боло дар он аст, ки қонунгузорӣ оиди фаъолияти бисёр ҳизбӣ иҷоза тмедиҳад ва иҷозат ҳам дод. Вале ҷавонону шаҳрвандони мо медонанд ва ниёз ба иттилоъ ҳам надоранд, ки ҷомеаи мо ба ҳизби исломӣ ниёзманд нест.
Ба мисолидигар, баромад кардани баъзе аъзоён ва гӯё пешвоёни ҲНИТ дар маърака ва расму оинҳои динӣ – мардумӣ оид ба ҳидояти мардум ва ошноӣ аз ақидаҳои динӣ ин хизматионҳо нест. Ин ҳама анъанаҳои динӣ ва маросимҳое, ки солҳои сол идома ёфтаистодааст, бидуни фаъолияти ин ҳизб ҳам мардуми Тоҷикистон ҳама мусулмонанд ва аз дину диндорӣ бархӯрдоранд. Аксари мардумони Тоҷикистон тарафдори исломи анъанавие мебошанд, ки дар тӯли 70-соли ҳокимияти Шӯравӣ ва то имрӯза рӯзи вуҷуд дорад.
Боварии комил дорем, ки кулли шаҳрвандони Тоҷикистон бо зиракии сиёсӣ, эҳсоси баланди ватандӯстӣ, дониши комил ва андешаҳои солиму созанда минбаъд низ барои рушду нумӯъ ва пешрафти рӯзафзуни кишвари соҳибистиқлоламон саҳми бештар хоҳанд гузошт.    муфаcсалтар >>

Аз назар гузарониданд:196 нафар



<< < 179 | 180 | 181 | 182 | 183 > >>


БОҒИ БОТАНИКӢ | ОСОРХОНА | КИТОБХОНА | РАСМҲО | ИНФОГРАФИКА | ХАРИТАИ СОМОНА | АЛОҚА

Ҷумҳурии Тоҷикистон, ш.Хуҷанд, гузаргоҳи Мавлонбеков 1

ба боло